D\u00fcnyan\u0131n gelece\u011finin tasarlanmas\u0131nda teknolojik geli\u015fmeler,\nt\u0131p d\u00fcnyas\u0131ndaki yenilikler ve daha bir\u00e7ok konu olduk\u00e7a \u00f6nemli bir yerde\nduruyor. Fakat bir di\u011fer \u00f6nemli konu ise insano\u011flunun do\u011faya ve canl\u0131lara\nverdi\u011fi zarar\u2026 \u00c7evre ve hava kirlili\u011fi ba\u015fta olmak \u00fczere insan eli taraf\u0131ndan\nolu\u015fturulan olumsuzluklar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmedi\u011fi takdirde kendini yenileyemeyen\nenerji kaynaklar\u0131n\u0131n da h\u0131zla t\u00fckenmesi bekleniyor. D\u00fcnyan\u0131n enerji\nkaynaklar\u0131n\u0131n kendini yenileyememesi ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir teknolojilerdense do\u011faya\nve \u00e7evreye zarar veren y\u00f6ntemlerin kullan\u0131lmas\u0131 belirli bir a\u015famadan sonra geri\nd\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayan sorunlar do\u011furabilir. Bu durumun ortaya \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131 sonu\u00e7lar ise\nku\u015fkusuz insanl\u0131\u011f\u0131n ya\u015fam standartlar\u0131n\u0131 olumsuz olarak etkileyecektir. Hastal\u0131klar\nve salg\u0131nlar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilemeyecek, insanl\u0131\u011f\u0131n bug\u00fcnk\u00fc konforundan tamamen\nuzakta bir ya\u015fam bi\u00e7imi ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r. Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar ve geli\u015fmeler\ng\u00f6steriyor ki artan insan n\u00fcfusu, ya\u015fam standartlar\u0131 ve sosyoekonomik yap\u0131\ninsan eliyle olu\u015fan at\u0131klar\u0131n giderek b\u00fcy\u00fcmesine neden oluyor. Olu\u015fan b\u00fcy\u00fck\nmiktardaki at\u0131klar ise kaplad\u0131\u011f\u0131 alan ile havay\u0131 ve do\u011fal kaynaklar\u0131 kirleterek\nkullan\u0131lamaz hale getiriyor. Devasa boyutlara ula\u015fan at\u0131klar\u0131n y\u00f6netimi de\nolduk\u00e7a zor bir s\u00fcre\u00e7 olarak kar\u015f\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm projeleri ba\u015fta olmak \u00fczere bir\u00e7ok in\u015faat\nprojesinin g\u00fcn\u00fcm\u00fczde h\u0131z kesmeden devam etmesi, in\u015faat at\u0131klar\u0131n\u0131n geri\nd\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi ve y\u00f6netilmesi konusunu da g\u00fcndeme ta\u015f\u0131yor. Bu a\u015famada, yerel\ny\u00f6netimler ve belediyeler taraf\u0131ndan kurulan tesislerde kayna\u011f\u0131nda ayr\u0131\u015ft\u0131rma yap\u0131lmas\u0131\nve b\u00f6ylece at\u0131klar\u0131n geri kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 hedefleniyor. Geri kazand\u0131r\u0131lan\n\u00fcr\u00fcnler hem in\u015faat sekt\u00f6r\u00fcnde hem de bir\u00e7ok sekt\u00f6rde tekrar kullan\u0131labiliyor.\nBu i\u015flemle birlikte \u00e7evre ve do\u011fa sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 korunuyor, ekosistemin zarar\ng\u00f6r\u00fclmesinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7iliyor ve ekonomiye olan zarar minimum seviyeye\nindiriliyor. \u0130n\u015faat at\u0131klar\u0131n\u0131 grupland\u0131racak olursak;<\/p>\n\n\n\n
Bu a\u015famada at\u0131lmas\u0131 gereken en \u00f6nemli ad\u0131m, at\u0131k y\u00f6netimini\nprofesyonel bir s\u00fcre\u00e7 y\u00fcr\u00fcterek ve b\u00fct\u00fcn senaryolar\u0131 g\u00f6zeterek tasarlamakt\u0131r.\nSon 20 y\u0131ld\u0131r at\u0131klar\u0131n y\u00f6netimi, kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131n\u0131n en \u00f6nemli\nsorunlar\u0131 aras\u0131nda yer al\u0131yor. Bu at\u0131klar\u0131n %13 ila %30\u2019u in\u015faat at\u0131klar\u0131ndan\nolu\u015fmaktad\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde\noldu\u011fu gibi \u00fclkemizde de b\u00fcy\u00fck yerle\u015fim alanlar\u0131nda \u00fcretilen bu at\u0131klar\nprofesyonel s\u00fcre\u00e7lerle geri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmezse insanl\u0131k b\u00fcy\u00fck bir s\u0131nav\u0131n e\u015fi\u011fine\ngelecektir. Bu a\u015famada ki\u015fisel tedbirlerin ortaya \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131 art\u0131 de\u011ferin\naz\u0131msanmayacak kadar \u00f6nemli oldu\u011funu da unutmamak gerekir. <\/p>\n\n\n\n
Kitlesel at\u0131k y\u00f6netimi konular\u0131nda yetkili kurum, yerel\ny\u00f6netimler ve belediyelerdir. Bu konu \u00f6zelinde yerel y\u00f6netimler ve\nbelediyelerin yetkileri \u00c7evre Kanunu\u2019nun 5393 say\u0131l\u0131 Belediye Kanunu, 5216\nsay\u0131l\u0131 B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediye Kanunu ve 6360 say\u0131l\u0131 Kanunla belirlenmi\u015ftir. <\/p>\n\n\n\n
5393 say\u0131l\u0131 Belediye Kanunu: <\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Madde 14- (1)\nBelediye, mahalli m\u00fc\u015fterek nitelikte olmak \u015fart\u0131yla; a)\u2026, su ve kanalizasyon,\nula\u015f\u0131m gibi kentsel alt yap\u0131; \u2026; \u00e7evre ve \u00e7evre sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, temizlik ve kat\u0131 at\u0131k;\n\u2026 hizmetlerini yapar veya yapt\u0131r\u0131r.<\/em><\/p>\n\n\n\n 5216 say\u0131l\u0131 B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediye Kanunu<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Kat\u0131 at\u0131klar\u0131n ve\nhafriyat\u0131n yeniden de\u011ferlendirilmesi, depolanmas\u0131 ve bertaraf edilmesine ili\u015fkin\nhizmetleri yerine getirmek,<\/em><\/p>\n\n\n\n \u0130l\u00e7e Belediyeler;\nB\u00fcy\u00fck\u015fehir kat\u0131 at\u0131k y\u00f6netim plan\u0131na uygun olarak, kat\u0131 at\u0131klar\u0131 toplamak ve\naktarma istasyonuna ta\u015f\u0131mak.<\/em><\/p>\n\n\n\n B\u00fcy\u00fck\u015fehir\nBelediyeleri; Toplanan at\u0131klar\u0131, aktarma istasyonundan geri kazan\u0131m veya\nbertaraf sahalar\u0131na ta\u015f\u0131mak ile y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr<\/em><\/p>\n\n\n\n 6360 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019la de\u011fi\u015fen yerel y\u00f6netim rakamlar\u0131 ve gelen\ny\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n B\u00fcy\u00fck\u015fehir\nbelediyelerine; T\u00fcm il s\u0131n\u0131r\u0131nda kaynak ve zaman israf\u0131na neden olmayacak\n\u015fekilde ihtiyaca g\u00f6re entegre bertaraf tesislerini kurma ve i\u015fletme y\u00fck\u00fcml\u00fc\u011f\u00fc,<\/em><\/p>\n\n\n\n \u0130l ve \u0130l\u00e7e\nBelediyelere: 30\/03\/ 2014 tarihinden \u00f6nce m\u00fccavir alan d\u0131\u015f\u0131nda kalan alanlardan\nkaynaklanan at\u0131klar\u0131n toplanmas\u0131 ve ta\u015f\u0131nmas\u0131 hizmeti almayan k\u00f6ylerin bu\nhizmetten yararlanmas\u0131n\u0131 sa\u011flama y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc getirmektedir.<\/em><\/p>\n\n\n\n \u0130n\u015faat ve hafriyat at\u0131klar\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere at\u0131k\ny\u00f6netiminin \u00e7evreye ve ekonomiye olan olumsuz etkilerinin en d\u00fc\u015f\u00fck seviyeye\nindirmek i\u00e7in belediyeler taraf\u0131ndan entegre kat\u0131 at\u0131k y\u00f6netim prosed\u00fcrleri olu\u015fturulmu\u015ftur.\nBu prosed\u00fcrlerin amac\u0131 ise at\u0131k miktar\u0131n\u0131n ilk olarak en d\u00fc\u015f\u00fck seviyede\ntutulmas\u0131d\u0131r. Entegre kat\u0131 at\u0131k y\u00f6netimi: evsel, t\u0131bbi, tehlikeli ve tehlikesiz\nat\u0131klar\u0131n geri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi, in\u015faat ve hafriyat at\u0131klar\u0131n\u0131n kayna\u011f\u0131nda\ntoplanmas\u0131, depolanmas\u0131 ve belirlenen durumlarda transfer istasyonlar\u0131n\u0131n\ntasarlanmas\u0131, at\u0131klar\u0131n lojisti\u011fi, geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm operasyonlar\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131 ve\nbertaraf tesislerinin i\u015fletilmesi ile kapatma, kapatma sonras\u0131 bak\u0131m, izleme ve\nkontrol s\u00fcre\u00e7lerini i\u00e7eren bir sistemdir. At\u0131k y\u00f6netiminin profesyonel\ns\u00fcre\u00e7lerle tasarlanmas\u0131 uygun y\u00f6ntemlerin, g\u00fcncel teknoloji ve y\u00f6netim\nprogramlar\u0131yla olu\u015fturulmas\u0131 ve uygulanmas\u0131 gerekiyor. <\/p>\n\n\n\n At\u0131klar\u0131n toplanmas\u0131 ve ta\u015f\u0131nmas\u0131 s\u00fcre\u00e7leri ise olduk\u00e7a\nmaliyetlidir. Entegre at\u0131k y\u00f6netim sistemlerinin, at\u0131k toplama s\u00fcre\u00e7lerinin de\neksiksiz bir prosed\u00fcrle y\u00f6netilmesi gerekiyor. Kat\u0131 at\u0131klar\u0131n toplanmas\u0131\norganizasyonlar\u0131, il\u00e7e belediyeleri i\u00e7in \u00f6nemli gider kalemleri aras\u0131nda yer\nal\u0131yor. Bu a\u015famada geri kazan\u0131m seviyesini art\u0131rmak i\u00e7in ayr\u0131 toplama sistemi\nolu\u015fturmak hem maliyeti d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr hem de i\u015f y\u00fck\u00fcn\u00fcn azalmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. <\/p>\n\n\n\n T\u00fcrkiye\u2019de her y\u0131l yakla\u015f\u0131k olarak 125 milyon tondan fazla\nin\u015faat kaz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kan topraklar\u0131n geri kazan\u0131lmas\u0131\n\u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 organize edilmektedir. Yap\u0131lan son ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re in\u015faat ve\nhafriyat at\u0131k miktar\u0131n\u0131n 4 ila 5 milyon ton\/y\u0131l aras\u0131nda oldu\u011fu\nd\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. Afet Riski Alt\u0131ndaki Alanlar\u0131n D\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi Hakk\u0131nda\nKanun\u2019la birlikte her ge\u00e7en g\u00fcn bir yenisi hayata ge\u00e7en kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\nuygulamalar\u0131yla in\u015faat ve y\u0131k\u0131nt\u0131 at\u0131klar\u0131n\u0131n miktar\u0131n\u0131n ilk 3 y\u0131ll\u0131k hedefinin\n%40\u2019\u0131 referans al\u0131narak gelecekte olu\u015facak miktar\u0131n 10 milyon\/ton y\u0131l ve geri\nd\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilecek hafriyat at\u0131\u011f\u0131n\u0131 miktar\u0131n\u0131n 6 milyon ton\/y\u0131l civar\u0131nda\nolaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir. \u0130n\u015faat ve hafriyat at\u0131klar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn\ngeri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilir veya tekrar kullan\u0131labilir \u00f6zellikte olmas\u0131 at\u0131k\ny\u00f6netiminin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131nda olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. Geri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclen\nat\u0131klar\u0131 ayn\u0131 veya farkl\u0131 sekt\u00f6rlerde kullanmak; ekonomiye, insan ve \u00e7evre\nsa\u011fl\u0131\u011f\u0131na katk\u0131da bulunmaktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n 2014 y\u0131l\u0131n\u0131n \u015eubat ay\u0131nda T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu\ntaraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re, 2012 y\u0131l\u0131nda belediyeler taraf\u0131ndan 25,8\nmilyon ton at\u0131k topland\u0131. T\u00fcm belediyelerde uygulanan \u201c2012 Belediye At\u0131k\n\u0130statistikleri Anketi\u201dne g\u00f6re 2950 belediyenin 2894\u2019\u00fcnde at\u0131k hizmeti\nverildi\u011fini bilgisine ula\u015f\u0131ld\u0131. At\u0131k hizmetini veren belediyelerden, 2012\ny\u0131l\u0131n\u0131n yaz mevsiminde 14,6 milyon ton, k\u0131\u015f mevsiminde ise 11,2 milyon ton\nolmak \u00fczere toplam 25,8 milyon at\u0131k topland\u0131\u011f\u0131 belirtildi. Bu sonu\u00e7lara g\u00f6re\n2012 y\u0131l\u0131nda belediyeler taraf\u0131ndan toplanan ki\u015fi ba\u015f\u0131 g\u00fcnl\u00fck ortalama at\u0131k\nmiktar\u0131, yaz mevsimi i\u00e7in 1,4 kg, k\u0131\u015f mevsimi i\u00e7in 1,09 kg, y\u0131ll\u0131k ortalama ise\n1,12 kg olarak kayda ge\u00e7ti. Toplanan 25,8 milyon ton at\u0131\u011f\u0131n %59,9\u2019u d\u00fczenli\ndepolama tesislerine, %37,8\u2019i belediye \u00e7\u00f6pl\u00fcklerine, %0,6\u2019s\u0131 ise kompost\ntesislerine g\u00f6nderildi. Geri kalan %1,7\u2019si ise di\u011fer y\u00f6ntemler uygulanarak\nbertaraf edildi. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" D\u00fcnyan\u0131n gelece\u011finin tasarlanmas\u0131nda teknolojik geli\u015fmeler, t\u0131p d\u00fcnyas\u0131ndaki yenilikler ve daha bir\u00e7ok konu olduk\u00e7a \u00f6nemli bir yerde duruyor. Fakat bir di\u011fer \u00f6nemli konu ise insano\u011flunun do\u011faya ve canl\u0131lara verdi\u011fi zarar\u2026 \u00c7evre ve hava kirlili\u011fi ba\u015fta olmak \u00fczere insan eli taraf\u0131ndan olu\u015fturulan olumsuzluklar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmedi\u011fi takdirde kendini yenileyemeyen enerji kaynaklar\u0131n\u0131n da h\u0131zla t\u00fckenmesi bekleniyor. D\u00fcnyan\u0131n enerji kaynaklar\u0131n\u0131n<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":940,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"yoast_head":"\n